اصول مهم تغذیه‌ای در هنگام روزه‌داری
به گزارش پایگاه خبری پزشکان و قانون (پالنا)،‌ مرجان بهزادی مقدم با بیان اینکه ماه مبارک رمضان فرصتی است برای تزکیه نفس و جلوگیری از انباشت بی رویه دستگاه گوارش و پاکسازی درون از دو منظر جسمی و روحی، اظهار کرد: پرهیز از ریزه‌خواری‌های عادتی، تعدیل در دریافت انرژی و عدم وجود سربار کالری که در حالت عادی موجب افزایش توده چربی در بدن می شود، از مزایای روزه‌داری است.

وی افزود: با این حال اگر روزه داری و امساک از خوردن آب و غذا برای ساعات طولانی به شکل اصولی انجام نشود نه تنها فرد روزه‌دار از مزایای این عبادت بی بهره خواهد بود، بلکه دلیل نادیده گرفتن پیام‌های فیزیولوژیک بدن "گرسنگی و تشنگی" که برای رفع نیازهای سلولی است، موجب بروز مشکلاتی نظیر کاهش توده عضلانی و استخوانی بدن، افزایش شانس بیماری نارسایی کلیه، افزایش حتمال بروز سنگ کلیه و صفرا، ایجاد یبوست و بروز بیماری کبد چرب می‌شود.

عضو هیات مدیره انجمن تغذیه ایران ادامه داد: روزه ‌داری به شکل غیراصولی و غیرعلمی، به دلیل عدم تامین ریزمغذی‌های ضروری، سیستم ایمنی بدن را تضعیف می‌کند، افراد می‌توانند برای آگاهی از انجام اصولی این فریضه واجب، از رهنمودهای مشاورین و کارشناسان تغذیه استفاده کنند.

این مشاور تغذیه در رابطه با نکات مهم در دو بخش جبران "گرسنگی" و "تشنگی"، به موارد زیر اشاره کرد:

_ بهترین تعداد وعده‌های غذایی در حالت عادی شش وعده غذایی است که شامل سه وعده اصلی "صبحانه، ناهار و شام" و سه میان وعده "صبح، عصرانه و بعد از شام" می باشد. لذا در ایام روزه داری نیز نباید تعداد وعده‌ها زیاد کاهش یابد و شامل حداقل چهار تا پنج وعده باشد.

_ مصرف سحری آنهم بدون عجله به صورت جدی توصیه می‌شود و فرد باید پس از پایان صرف وعده سحری فرصت کافی برای نوشیدن حداقل 4 لیوان مایعات داشته باشد.

_ عدم مصرف نمک و مقادیر زیاد پروتیئن توصیه می‌شود، چراکه مصرف زیاد آن کلیه‌ها را مجبور به دفع میزان اضافه سدیم و اوره توسط تولید ادرار می‌کند، سپس بدن وارد فاز تشنگی شده و ضمن بروز آثار منفی جسمی، تحمل تشنگی را طاقت‌فرسا می‌کند.

_ مصرف سبزیجات تازه و میوه‌جات در سحری، باعث نگهداری آب تا زمان طولانی‌تری در بدن می‌شود.

_ شروع افطار باید با نوشیدن یک مایع گرم مثل آب، چای رقیق و یا شیر آغاز شود. با این کار دستگاه گوارش وارد فاز استرس نخواهد شد. مصرف سوپ‌های رقیق سبزیجات و یا استفاده از چندین لقمه کوچک نان و پنیر و خرما، پس از آمادگی دستگاه گوارش نیز مناسب است.

_ به هیچ وجه نوشیدن مایعات و شربت‌های سرد و مصرف شیرینی جاتی همچون زولبیا و بامیه برای وعده افطار توصیه نمی‌شود.

_ حداقل یک ساعت پس از صرف افطار، وعده شام باید مصرف شود. وعده شام باید شامل 5 گروه اصلی مواد غذایی "گروه گوشت، گروه مواد نشاسته‌ای، گروه چربی‌ها، لبنیات و سبزیجات" باشد. حجم اصلی پروتئین دریافتی باید در این وعده دریافت شود.

_ پس از صرف وعده شام، باید مایعات کافی و میوه‌جات دریافت گردد. مصرف چای غلیظ و عدم مصرف سبزی و میوه کافی، موجب بروز یبوست می‌شود.

_ بزرگترین اشتباه برخی روزه‌داران، شب زنده‌داری و ریزه‌خواری تا زمان سحر است که هم موجب آزردگی دستگاه گوارش و هم دریافت مقادیر بالای کالری می‌شود. این افراد پس از ماه رمضان دچار اضافه وزن و مشکلات عدیده گوارشی می‌شوند.

_ روزه‌داران به خواب شبانه باید توجه ویژه داشته باشند. خواب کافی و بیدار شدن به موقع برای سحری باعث می‌شود که فرد در طول امساک، مشکلات جدی گرسنگی و تشنگی نداشته باشد.

_ روزه داری نباید به هدف کاهش وزن انجام شود. اگرچه در صورت تنظیم یک برنامه صحیح و کاهش حجم غذای دریافتی در وعده‌های سحری، افطار و شام، در پایان یک ماه روزه‌داری، کاهش وزنی حدود یک تا دو کیلوگرم اتفاق می‌افتد.

_ انجام فعالیت‌های بدنی غیرضروری و صحبت کردن‌های طولانی، باعث خروج آب از بدن از راه‌های تعریق و تنفس می‌شود. بهتر است به این موارد توجه کرد چون کم آبی برای بدن خطرناک است.

بهزادی مقدم گفت: میل به مصرف شیرینی بر اثر کاهش قند خون در امساک‌های طولانی و غیراصولی باعث می‌شود که فرد این حس را به شکل نادرست پاسخ دهد و با مصرف ناگهانی غذا یا شیرینی به دنبال سرکوب این احساس باشد، متاسفانه دریافت ناگهانی مواد شیرینی و نشاسته‌ای، موجب ترشح ناگهانی هورمون انسولین شده و قبل از اینکه فرد دست از خوردن بکشد قند خون ابتدا کاهش بیشتری پیدا می‌کند و همین امر باعث تمایل فرد به دریافت بیشتر شیرینی می‌شود و یک سیکل نادرست شکل می‌گیرد.

عضو هیات مدیره انجمن تغذیه ایران تصریح کرد: روزه‌داری برای برخی افراد توصیه نمی‌شود، این دسته از افراد را به شرح زیر عنوان کرد:

_ خانم‌های باردار و مادران شیرده خصوصا شش ماه اول شیردهی

_ بیماران دیابتی که قند خونشان تحت کنترل نیست و یا دارای نارسایی مزمن کبد و کلیه هستند و یا سابقه کتواسیدوز دیابتی دارند

_ افراد مبتلا به کبد چرب

_ برای افراد مبتلا به سنگ و یا نارسایی مزمن کلیه، کم آبی شرایط بسیار سختی را ایجاد می‌کند.

_ سایر بیمارانی که پزشک، روزه داری را برای آن‌ها منع کرده است. ایسنا

پایان پیام/

مطالب مشابه