انتقال داروی ضد سرطان با استفاده از نانوذرات هوشمند به منظور رهاسازی کنترل‌ شده
به گزارش پایگاه خبری پزشکان و قانون (پالنا)، پژوهشگران دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات با استفاده از نانوذرات کروی با توزیع اندازه ذرات یکنواخت که باعث می‌شود دارو روی نانو حامل، پخش همگن داشته باشد به هدفمندسازی سامانه دارو رسانی که در سال‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته است کمک کرده‌اند.

با شیوع بیماری سرطان در جهان، محققان در تلاش هستند تا راهکارهایی برای کاهش اثرات جانبی داروهای ضدسرطان و همچنین افزایش اثربخشی این داروها ارائه دهند، یکی از مهم‌ترین راهکارها در این حوزه طراحی نانوحامل‌های هوشمند انتقال دارو به منظور رهاسازی کنترل‌شده‌ داروها در بافت هدف است.  

آرزو سوداگر پژوهشگر دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات در این زمینه گفت: در سال‌های اخیر استفاده از دفع‌کننده‌های آهن از جمله دفرازیروکس در درمان سرطان در حال گسترش است،  در این پژوهش سامانه دارورسانی حساس به pH بر پایه نانوذرات مزو متخلخل سیلیکا با پوشش دندریمری و درهم آمیخته شده با گلوکورونیک اسید به منظور دارورسانی کنترل شده و هدفمند دفرازیروکس به سلول‌های سرطانی طراحی شد.

وی در رابطه با ضرورت انجام این طرح افزود: مقاومت به داروهای ضدسرطان و وجود عوارض جانبی شدید و قیمت‌های بسیار بالا همراه با عدم موفقیت در درمان، از جمله عواملی است که موجب شد در سال‌های اخیر استفاده از سیستم‌های نوین دارورسانی مورد توجه قرار گیرد.

این پژوهشگر به نتایج مهم و کلیدی این کار تحقیقاتی اشاره کرد و ادامه داد: نانو ذرات تهیه شده دارای شکل کروی هستند و توزیع اندازه‌ ذره‌ای باریکی دارند که موجب پخش همگن دارو بر روی نانو حامل می‌شود، با عامل‌دار سازی نانوذرات مزومتخلخل سیلیکا میزان بارگذاری دفرازیروکس در مقایسه با نانوذرات مزومتخلخل سیلیکای بدون عامل افزایش پیدا کرد، همچنین قطر هیدرودینامیکی حامل سنتز شده از قطر روزنه‌های موجود در عروق خونی تومورها کمتر است.

سوداگر تصریح کرد: این به آن معنا است که نانو ذرات تهیه شده می‌توانند با استفاده از پدیده افزایش نفوذپذیری و ماندگاری در بافت‌های توموری تجمع یابند، بررسی‌های انجام شده نشان داد ذرات درهم آمیخته شده با گلوکورونیک اسید باعث افزایش جذب سلولی شدند، نتایج حاصل از آزمون MTT روی سلول‌های سرطانی نشان‌دهنده سطح قابل قبولی از بقای سلولی بود که می‌تواند نمایانگر زیست‌سازگاری و غیرسمی بودن این ذرات باشد.

وی اظهار کرد: دندریمر پلی آمیدوآمین به علت حساس‌ بودن به pH می‌تواند نقش مؤثری در کنترل رهایش دارو در ذرات سنتز شده داشته باشد به گونه‌ای که در محیط خنثی، از رهایش پیش از موعد دفرازیروکس در بافت‌های سالم بدن و جریان خون جلوگیری می‌کند، در شرایط اسیدی پس از رسیدن ذرات به تومورهای سرطانی و واردشدن به سلول‌ها، دارو می‌تواند با سرعت بیشتری درون لیزوزوم رهایش یابد که در نهایت منجر به بهبود کارایی سیستم دارو رسانی می‌شود.

به گفته این محقق بار سطحی خالص مثبت ذرات بارگذاری شده با دفرازیروکس به دلیل برهمکنش‌های الکترواستاتیک بین نانوذرات دارای بار مثبت و غشا سلولی دارای بار منفی، می‌تواند موجب تسهیل ورود ذرات به درون سلول‌های سرطانی شود.

سوداگر در پایان اضافه کرد: به دلیل سطح ویژه‌ی بالای ذرات تولید شده، قابلیت بارگیری مولکول‌های دارویی افزایش پیدا کرده است و همچنین نانوحامل دارویی سنتز شده به دلیل اندازه ذرات کمتر از ۱۰۰ نانومتر با استفاده از خاصیت نفوذپذیری و ماندگاری، قابلیت تجمع در تومورهای سرطانی را یافته‌اند و باعث افزایش اثربخشی می‌شوند، همچنین استفاده از مولکول‌های قندی به عنوان عامل هدفمندسازی در سامانه دارورسانی طراحی‌شده و بهینه‌سازی بارگذاری دارو به منظور حصول بیشترین مقدار بارگذاری دارو توسط تغییر عوامل مختلف، کاهش میزان دوز مصرفی دارو و کاهش اثرات جانبی دارو از جمله مزایای این طرح است.

به گزارش ایرنا این طرح در مقیاس آزمایشگاهی و بر روی سلول‌های سرطانی انجام شده است و برای دستیابی به تولید صنعتی نیازمند بررسی بر روی مدل‌های حیوانی و تحقیقات بالینی بر روی انسان خواهد بود.

پایان پیام/

مطالب مشابه